عمومی

آژانس کج می‌کند اما اکنون نمی‌ریزد

«رافائل گروسی» از اعضای آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در نشست فصلی خود از تهران خواست تا به پرسش‌ها و پرسش‌های مربوط به این سازمان پاسخ دهد. تهران همچنین بر اقدامات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی توسط اسرائیل و تحویل دولت بایدن در درخواست‌هایش برای بازگشت تهران به تعهدات هسته‌ای‌اش تأثیر گذاشته است.

آیا جلسه ربطی به وزنه برداری هر یک از متهمان حریف در شرایط یکسان دارد؟ یا وقتی به او کاری می گویید توجهی نمی کند؟ اگرچه نشانه هایی از سوی ناظران مبنی بر تشدید تنش ها علیه تهران با صدور احتمالی قطعنامه جدید درباره توانمندی های هسته ای ایران وجود دارد، اما پیش بینی می شود که شدت شدت آن به حدی نباشد که واکنش تهران فوری و تند باشد.

ایالات متحده و سه عضو اروپایی دیگر اتحادیه اروپا (EU) قطعنامه های خود را پیش از آغاز نشست منتشر کردند. متن قطعنامه ها کاری نیست که آمریکا و متحدانش در منطقه برای رسیدن به خواسته های فوری خود علیه تهران و ایران انجام دهند. قطعنامه هایی که احتمال لغو آنها در متن قطعنامه نهایی شورای امنیت وجود دارد، در بدترین حالت به هشدارها و تاکیداتی مبنی بر برجسته شدن ماهیت تهدیدآمیز برنامه هسته ای توسط شورای امنیت سازمان ملل محدود می شود. دور از ذهن نیست که ادبیات موجود در متن قطعنامه ها قاطعانه به تهران پشت کند.

می توان پیش بینی کرد که متن قطعنامه پایانی یا بهتر به عنوان «بیانیه پایانی» شورای حکام به معنای «انعقاد قطعنامه» بسیار دور از ذهن است، همانطور که در بالا اشاره شد. در این صورت ممکن است آژانس نیز بخواهد تهران را به موافقت با توافق ترغیب کند یا نخواهد آخرین امید خود را در این زمینه از دست بدهد. شورای مسئولان در بیانیه خود سعی کرد موقعیت خود را در مرز تهدید کند اما آن را “کلید” نگه داشت. برای جایگاه کژدار و ماریز از شورای مقامات و به ویژه آمریکا و ترویکای اروپا، استدلال های مختلفی ممکن است. اما چگونه انتظار دارید تهران از موضع خود عقب نشینی کند؟ علاوه بر این، آیا تهران با توجه به تعمیق هشدارها، توصیه‌ها و تهدیدات خود، باید از پیامدهای وضعیت موجود آگاه باشد؟ آیا موضع اخیر تهران فرصتی را برای تهران ایجاد می کند تا با ابتکارات دیپلماتیک مناسب برای خروج از بن بست از موقعیت مشروع خود صرف نظر کند؟

نمی توان انکار کرد که موضوع برنامه هسته ای ایران گام به گام توسط خبرگزاری وین و تهدید به بازگشت به شورای امنیت سازمان ملل متحد بررسی شده است. این روند همراه با بن‌بست و تحمیل شرایط سخت‌تر بر اقتصاد کشور، بدون ابتکارات لازم برای عبور از پیامدهای این وضعیت برای تهران آسان نخواهد بود. تجربه مذاكرات طولاني با نمايندگان جامعه جهاني در وين كه در هزاره پنجم پيش از ميلاد بر سر آن توافق شد و سال‌هاي پس از آن براي احياي قرارداد ذكر شد، دنياي واقعي را به خوبي نشان داده است. اما اگر تمایل به توافق همچنان به تهران نزدیک است، باید پیش رفت و ابتکارات خود را ارائه کرد. گذر به نقطه هیجان برای کسی امکان پذیر نبود که ایده ای داشته باشد.