عمومی

لزوم توجه به مواضع رهبر انقلاب در بحران قره‌باغ

لاچین یکی از شهرهای جمهوری آذربایجان است که در 9 نوامبر 2020 پس از جنگ 44 روزه آذربایجان و ارمنستان و قرارداد مسکو بین این دو کشور از اشغال ارمنستان آزاد و تحت حاکمیت این کشور قرار گرفت. باکو لاچین دارای گذرگاهی برای اتصال شهر ارمنستان قره باغ به ارمنستان است و بر اساس بند 9 توافقنامه، مسکو، آذربایجان متعهد به باز نگه داشتن این کریدور است و باید به مردم قره باغ اجازه دهد تا آنچه را که نیاز دارند از جمله مواد غذایی حمل کنند. مواد مخدر و سوخت از ارمنستان. بر اساس این قرارداد، ارتش روسیه به عنوان نیروهای حافظ صلح مسئولیت باز نگه داشتن مرزها را بر عهده گرفته است.

در 12 دسامبر سال جاری گروهی از شهروندان جمهوری آذربایجان که خود را دوستدار محیط زیست می نامیدند به بهانه غارت منابع معدنی توسط ارمنستان گذرگاه لاچین را مسدود کردند. نیروهای حافظ صلح روسیه هیچ واکنشی به این اقدام نشان نداده اند و ارامنه قره باغ در محاصره هستند و در صورت ادامه این وضعیت، فاجعه انسانی پیش بینی می شود.

شهر لاچین در کل کشور جمهوری آذربایجان است و باکو می تواند بر اساس بند 9 توافقنامه سال 2020 در این شهر حکومت کند. در مورد ادعای بهداشتی غارت منابع معدنی لاچین توسط ارمنستان، دولت آذربایجان می توانست با اقدامات دولت از این اقدام جلوگیری کند و نیازی به مسدود کردن مسیر لاچین نبود. جمهوری آذربایجان می گوید که هدف این کشور مسدود کردن هیچ جاده ای است و خودروها می توانند آزادانه در هر دو جهت حرکت کنند. اما شواهد نشان می دهد که اقدامات سختگیرانه ای برای ازدحام ترافیکی در نظر گرفته شده است که می تواند معنایی مشابه مسدود کردن معبر داشته باشد. وضعیت فعلی چه مانع و چه نابسامانی باعث محاصره اعراب و کمبود غذا و دارو و بهداشت و … شده است.

বানান ন্মি রাস্র্বে ব্র্রাকা ক্র্শাগা কালান ، বন্তাই বেরি জার্র্যার জের্র্য়া বাদা ؛ این اقدام باکو را با نقض قرارداد با مسکو آشنا می کند و افکار عمومی منطقه حتی آذری زبانان را علیه آذربایجان تحریک می کند. در عین حال، ادامه محاصره قره باغ، آن را به یک موضوع بین المللی تبدیل کرده و به مداخله نهادهای بین المللی و سایر کشورهای جهان منجر شده است. شورای امنیت سازمان ملل متحد در این خصوص بیانیه ای صادر کرده و از طرفین خواسته است که مسائل را از طریق گفت و گو حل و فصل کرده و فورا امکان تردد آزاد و ایمن، حفاظت از حقوق بشر و اجتناب از اثرات نامطلوب انسانی بر غیرنظامیان را فراهم کنند. . دفتر سازمان حقوق بشر سازمان ملل متحد بر لزوم تضمین تردد ایمن و آزاد از طریق مرز با چین تاکید کرده و وزارت امور خارجه ایالات متحده از آذربایجان خواسته است که مرز با چین را باز کند. نهاد دیپلماسی فرانسه با صدور بیانیه ای خواستار عبور بدون قید و شرط از این گذرگاه شده است و لاوروف وزیر امور خارجه روسیه نیز پیش بینی کرده است که اگر آذربایجان و ارمنستان از گفت وگوهای دیپلماتیک خودداری کنند، درگیری ها در مناطق مورد مناقشه در قره باغ افزایش خواهد یافت. . وی اعلام کرد که هیچ معاهده و توافقی به ویژه توافقی که پس از یک دهه جنگ شکل گرفته است، بلافاصله به طور کامل اجرا نمی شود.

با توجه به ضرورت تلاش های منطقه ای و یافتن راه حل برای برون رفت از شرایط کنونی، کشاندن جمهوری اسلامی ایران به موضوع حائز اهمیت است. حضرت آیت الله خامنه ای در بیانات خود در جنگ 44 روزه 99/8/13 بر چهار اصل تأکید کردند که می توان این اصول را در رأس فعالیت های جمهوری اسلامی ایران قرار داد تا اختلافات بین دو کشور حل شود. جمهوری آذربایجان و ارمنستان بر فراز منطقه قره باغ. این اصول عبارتند از:

1- این حادثه جنگی تلخ است و امنیت منطقه را تهدید می کند و برای کودکان خوب نیست. باید هر چه زودتر تمام شود.

۲- همه‌ی سرامین‌های جوهمری ازربیان که به‌وسیلیه‌ای ارمنستان می‌شوند باید ازداده شوند و به‌رگارتین شوند.

3- امنیت ارامنه ای که در این سرزمین هستند حفظ شود.

۴- مرزهای بین‌ثورگانیه هم باید مستدین شود; یعنی از مرزهای بین المللی کشورها عبور و مرور نشود و از مرزهای بین المللی محافظت شود.

در اصول مطرح شده توسط رهبر انقلاب، مخالفت با اشغال شهرها، لزوم تامین امنیت ارامنه در این سرزمین ها و عدم تعرض و تجاوز به مرزهای بین المللی و حفاظت از این مرزها آمده است. تحت عنوان تعهدات پایان جنگ و تامین امنیت منطقه.

قرارداد مسکو اگرچه به عنوان مقدمه ای برای برقراری صلح حائز اهمیت است، اما به دلیل عدم تحقق اصول چهارگانه فوق دارای ابهاماتی است که ادامه اختلافات بین باکو و ایروان را ممکن ساخته است. نظام دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران می‌تواند با بهره‌گیری از این اصول و در تعامل با کشورهای روسیه، آذربایجان و ارمنستان، توافقنامه را در مسکو تکمیل و شبهات را برطرف و اختلاف نهایی را حل کند.

311311