عمومی

مداحی و انتقاد در وصیت امام باقر(ع)

این نیز غیرقابل انکار است که انتقادها همیشه درست و از روی خیرخواهی نیست، بلکه در مجموع به نفع ماست که به طور آشکار از آنها استقبال کنیم. به خصوص کسانی که دارای مسئولیت های ملکی و اجتماعی هستند. بدین ترتیب در قرآن کریم و نیز سیره پیامبر و ائمه اطهار علیهم السلام شاهد برخوردهای تلخ و شدید بین مداحان و نیازمندان بوده و موجب دلگرمی مردم شده ایم. به دیدگاه های انتقادی خود بازگردند.

امام خمینی (ره) در نامه اخلاقی و عرفانی خود به فرزندان خود که با عنوان «نقطه عطف» منتشر شد، نوشتند: «پسرم! … باید توجه داشته باشیم که منشأ استقبال ما از تعریف و تمجید و از انتقادات و شایعات ماست. ما دوست داریم که دیگران از ما تمجید کنند، هر چند که اعمال ما ناپسند است و فضایل خیالی آنها به صدها روش و انتقاد متجلی می شود، حتی اگر درست باشد، برای بسته شدن یا ستایش ما.

پسرم! چه خوب است خودپسندی و خودباوری در واقعیتی که قابل تحسین و تحسین برای کسانی است که انسان ها را نابود می کنند و از تمدن دور می کنند. اثر شیطانی سنایی جمیل در جان ما این بود که جان ما را آلوده کند، بدبختی ها و مرگ های ما را از حریم مقدس حق، جل و علا، برای جان های ضعیف ما آلوده کند. و شاید قمارها و شایعات که برای درمان عیوب روانی ما مفید است نیز یک عمل جراحی دردناک باشد که می تواند منجر به بیماری شود.

من معتقدم اگر به این واقعیت و حیله های شیطان و ترفندهای روانی ایمان بیاوریم، حقایق را همان طور که هست می بینیم… و از ایراداتی که امروز مداحان و خوانندگان شعار می دهند استقبال می کنیم.

آنچه امام راحل نوشته است، مفسر آموخته هایش در مکتب امام باقر علیه السلام است. جابر بن یزید جافی در وصیت نامه خود می گوید:
* … اگر از من تعریف و تمجید کردی، خوشحال نباش و اگر از من متنفری، بی تابی نکن! به چیزی که گفتی فکر کن اگر آنچه می گویی درست باشد بدون عصبانیت از حرف حق می افتی از چشم خدا می شوی و این مصیبت بزرگتر از افتادن از چشم انسان است و اگر ببینی آنچه می گویی درست نیست. ، بدون درد و رنج.بردگی. و اگر از دوستان ما خوشت نمی آید، حتی اگر همه مردم شهر بگویند تو مرد بدی هستی، ناراحت نشو و اگر گفتی آدم خوب است، خوشحال نباش! بلکه خودت را به قرآن عرضه کن، اگر دیدی قرآن وجود دارد… استقامت کن و بشارتی که می گویی ضرری به تو نمی رساند و اگر دیدی از قرآن جداست، پس چرا مجذوب شدی؟!

هنوز مشخص نیست که او پس از ترک این سمت چه خواهد کرد مقصود امام این است که افکار عمومی را نادیده نگیرد; هدف ما ارزیابی اثرات فضاسازی استآ واقعیت مهمتر از آن چیزی است که آنها می گویند.

سالروز شهادت امام پنجم را به امام عصر (عج) و همه یاران آن حضرت تسلیت می گویم.

* وکیل و عضو هیئت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران