انتخاب هیالورونیک اسید مناسب کلید دستیابی به نتایج مطلوب در کاربردهای گوناگون است. هیالورونیک اسید (HA) پلی ساکاریدی طبیعی و حیاتی به دلیل خواص منحصربه فردش در حفظ رطوبت ویسکوزیته و ترمیم بافت به طور گسترده ای در صنایع آرایشی و بهداشتی دارویی و پزشکی مورد استفاده قرار می گیرد. اما نکته ی کلیدی در اثربخشی این مولکول شگفت انگیز وزن مولکولی (Molecular Weight – MW) آن است. درک تفاوت های بنیادین بین HA با وزن مولکولی پایین (LMWHA) و بالا (HMWHA) و نحوه ی عملکرد هر کدام برای انتخاب هوشمندانه و استفاده ی بهینه از این ماده در کاربردهای مختلف ضروری است. در این مقاله به بررسی دقیق و تخصصی این دو نوع HA اصول عملکرد کاربردها استانداردها و چالش های فنی مرتبط با آن ها می پردازیم تا دیدگاهی جامع و کاربردی در اختیار متخصصان و علاقه مندان قرار دهیم.

هیالورونیک اسید چیست و چگونه عمل می کند؟ (تعریف و عملکرد فنی)
هیالورونیک اسید که با نام هیالورونات نیز شناخته می شود یک گلیکوزآمینوگلیکان غیر سولفاته و خطی است که به طور طبیعی در ماتریکس خارج سلولی (ECM) بافت های مختلف بدن از جمله پوست چشم مفاصل و بافت همبند یافت می شود. به لحاظ ساختاری HA از واحدهای تکراری دی ساکاریدی تشکیل شده است که شامل N-استیل گلوکزآمین و گلوکورونیک اسید هستند. این ساختار پلیمری بلند و آب دوست به HA خواص منحصربه فردی می بخشد که آن را در عملکردهای زیستی و صنعتی بسیار ارزشمند می سازد.
عملکرد اصلی HA بر اساس اصول فیزیکی و شیمیایی زیر استوار است :
- جذب و نگهداری آب (Hygroscopic Properties) : HA به شدت آب دوست است و قادر به جذب و نگهداری مقادیر زیادی آب تا ۱۰۰۰ برابر وزن خود می باشد. این خاصیت به دلیل وجود گروه های هیدروکسیل (-OH) متعدد در ساختار مولکولی آن است که با مولکول های آب پیوندهای هیدروژنی قوی تشکیل می دهند. در سطح مهندسی این ویژگی به معنای ایجاد یک ژل هیدراته و شبکه ی سه بعدی است که می تواند رطوبت را در بافت ها حفظ کرده و از خشکی و دهیدراتاسیون جلوگیری کند.
- ویسکوالاستیسیته (Viscoelasticity) : محلول های HA به ویژه HMWHA رفتار ویسکوالاستیک از خود نشان می دهند. این بدان معناست که آن ها هم خواص ویسکوز (مقاومت در برابر جریان) و هم خواص الاستیک (قابلیت بازگشت به شکل اولیه پس از تغییر شکل) را دارند. این ویسکوالاستیسیته به دلیل درهم رفتگی زنجیره های پلیمری بلند HA در محلول و برهم کنش های بین مولکولی آن ها ایجاد می شود. از دیدگاه مهندسی این خاصیت به HA امکان می دهد تا به عنوان یک ماده ی روان کننده در مفاصل عمل کند ضربه را جذب کند و محافظت مکانیکی از بافت ها را فراهم آورد.
- برهم کنش با گیرنده های سلولی : HA با گیرنده های خاصی بر سطح سلول ها مانند CD۴۴ و RHAMM (Receptor for Hyaluronan-Mediated Motility) برهم کنش می دهد. این برهم کنش ها پیام های داخل سلولی را فعال کرده و در فرآیندهای بیولوژیکی مختلفی از جمله مهاجرت سلولی تکثیر سلولی رگ زایی (آنژیوژنز) التهاب و ترمیم بافت نقش دارند. نوع گیرنده و پاسخ سلولی به وزن مولکولی HA بستگی دارد. به عنوان مثال HMWHA معمولاً با CD۴۴ برهم کنش داده و اثرات ضدالتهابی و محافظتی از بافت دارد در حالی که LMWHA ممکن است از طریق گیرنده های دیگر مانند TLR۴ پاسخ های التهابی را القا کند هرچند این پاسخ ها در ترمیم بافت و پاسخ ایمنی نیز نقش دارند.
- فضای ماتریکس خارج سلولی (ECM) : HA جزء اصلی ECM است و به سازماندهی و ساختاردهی ECM کمک می کند. شبکه ی HA در ECM فضایی را برای حرکت سلول ها انتقال مواد مغذی و سیگنال های سلولی فراهم می آورد. همچنین HA می تواند با سایر اجزای ECM مانند کلاژن و پروتئوگلیکان ها برهم کنش داده و خواص مکانیکی و بیولوژیکی ECM را تنظیم کند.
اجزای اصلی و اصول کارکرد بر اساس وزن مولکولی
تفاوت اصلی بین انواع HA در وزن مولکولی (MW) آن هاست که به صورت دالتون (Da) یا کیلودالتون (kDa) اندازه گیری می شود. HA با وزن مولکولی بالا (HMWHA) معمولاً دارای MW بیشتر از ۱۰۰۰ kDa (۱ میلیون دالتون) است در حالی که HA با وزن مولکولی پایین (LMWHA) دارای MW کمتر از ۱۰۰۰ kDa و حتی گاهی اوقات در محدوده ی ۵ kDa تا ۵۰۰ kDa است. این تفاوت در MW تأثیر قابل توجهی بر خواص فیزیکی شیمیایی و بیولوژیکی HA و در نتیجه بر کاربردهای آن دارد.
۱. هیالورونیک اسید با وزن مولکولی بالا (HMWHA) :
- اجزای اصلی و ساختار : HMWHA از زنجیره های بسیار بلند پلیمری HA تشکیل شده است که در محلول شبکه های درهم تنیده و متراکمی ایجاد می کنند. این ساختار پلیمری بلند مسئول ایجاد ویسکوزیته بالا و خواص ژل مانند در محلول های HMWHA است.
- اصول کارکرد :
- آبرسانی سطحی (Surface Hydration) : به دلیل اندازه ی بزرگ مولکولی HMWHA به خوبی در پوست نفوذ نمی کند و بیشتر در سطح پوست باقی می ماند. در این سطح با جذب آب از محیط و لایه های زیرین پوست یک لایه ی هیدراته محافظ ایجاد می کند که از تبخیر آب جلوگیری کرده و رطوبت پوست را حفظ می کند.
- ایجاد فیلم محافظ (Film-Forming) : HMWHA می تواند یک فیلم نازک و نامرئی بر روی پوست ایجاد کند که به عنوان یک سد فیزیکی عمل کرده و از پوست در برابر عوامل محیطی مضر مانند آلودگی اشعه ی UV و خشکی هوا محافظت می کند.
- کاهش التهاب (Anti-inflammatory Effects) : HMWHA می تواند با برهم کنش با گیرنده های CD۴۴ مسیرهای التهابی را مهار کرده و اثرات ضدالتهابی از خود نشان دهد. همچنین می تواند به تثبیت ماتریکس خارج سلولی و مهار آنزیم های تخریب کننده ی ECM کمک کند.
- بهبود ویسکوزیته و روان کاری (Viscosity and Lubrication) : به دلیل ویسکوزیته بالا HMWHA در کاربردهای روان کننده مانند قطره های چشمی و تزریقات مفصلی استفاده می شود. در قطره های چشمی ویسکوزیته ی بالای HMWHA باعث افزایش زمان ماندگاری دارو بر سطح چشم و بهبود روان کاری می شود. در تزریقات مفصلی (ویسکوساپلیمنتیشن) HMWHA به عنوان یک ماده ی ویسکوالاستیک عمل کرده و به کاهش درد و بهبود عملکرد مفصل در بیماران مبتلا به آرتروز کمک می کند.
۲. هیالورونیک اسید با وزن مولکولی پایین (LMWHA) :
- اجزای اصلی و ساختار : LMWHA از زنجیره های کوتاه تر پلیمری HA تشکیل شده است که در محلول ساختار کمتری نسبت به HMWHA دارند. این ساختار کوتاه تر منجر به ویسکوزیته پایین تر و قابلیت نفوذ بیشتر در بافت ها می شود.
- اصول کارکرد :
- نفوذ به لایه های عمقی پوست (Deeper Penetration) : به دلیل اندازه ی کوچک مولکولی LMWHA قادر است به لایه های عمقی تر پوست مانند درم نفوذ کند. در این لایه ها می تواند آبرسانی عمقی را انجام داده و به تحریک تولید کلاژن و الاستین کمک کند.
- تحریک ترمیم بافت (Tissue Repair and Regeneration) : LMWHA می تواند از طریق برهم کنش با گیرنده های مختلف سلولی از جمله TLR۴ پاسخ های بیولوژیکی را تحریک کرده و در فرآیندهای ترمیم زخم بازسازی بافت و آنژیوژنز نقش داشته باشد. اگرچه تحریک TLR۴ می تواند در برخی شرایط پاسخ های التهابی را القا کند اما در زمینه ی ترمیم بافت این پاسخ های التهابی کنترل شده می توانند مفید باشند.
- بهبود جذب مواد فعال (Enhanced Absorption of Active Ingredients) : LMWHA می تواند به عنوان یک حامل نفوذپذیر عمل کرده و به افزایش جذب سایر مواد فعال موجود در فرمولاسیون های آرایشی و بهداشتی و دارویی به پوست کمک کند.
- اثرات آنتی اکسیدانی (Antioxidant Effects) : برخی مطالعات نشان داده اند که LMWHA می تواند خواص آنتی اکسیدانی داشته و به محافظت از سلول ها در برابر آسیب های ناشی از رادیکال های آزاد کمک کند.
جدول مقایسه ای خلاصه :
ویژگی |
هیالورونیک اسید با وزن مولکولی بالا (HMWHA) |
هیالورونیک اسید با وزن مولکولی پایین (LMWHA) |
وزن مولکولی |
> ۱۰۰۰ kDa |
< ۱۰۰۰ kDa (معمولاً ۵-۵۰۰ kDa) |
نفوذپذیری پوست |
کم |
زیاد |
آبرسانی |
سطحی |
عمقی |
ویسکوزیته |
بالا |
پایین |
فیلم محافظ |
ایجاد می کند |
ایجاد نمی کند |
تحریک کلاژن |
کم |
متوسط تا زیاد |
ترمیم بافت |
محدود |
متوسط تا زیاد |
اثرات ضدالتهابی |
قوی |
متوسط |
کاربردهای اصلی |
آبرسانی سطحی روان کاری ویسکوساپلیمنتیشن |
آبرسانی عمقی ترمیم بافت ضد پیری جذب دارو |
کاربردهای صنعتی و مثال هایی از صنایع مختلف
تنوع خواص HMWHA و LMWHA آن ها را به مواد ارزشمندی در صنایع مختلف تبدیل کرده است :
۱. صنعت آرایشی و بهداشتی (Cosmetics and Personal Care) :
- HMWHA : به دلیل خاصیت آبرسانی سطحی و ایجاد فیلم محافظ در کرم های مرطوب کننده سرم های آبرسان ماسک های صورت و محصولات مراقبت از پوست خشک و حساس استفاده می شود. مثال های صنعتی شامل :
- کرم های آبرسان روزانه : برندهای معتبر از HMWHA در فرمولاسیون های خود برای حفظ رطوبت پوست در طول روز استفاده می کنند.
- ماسک های ورقه ای آبرسان : ماسک های ورقه ای که حاوی سرم غنی از HMWHA هستند برای آبرسانی فوری و عمقی پوست به کار می روند.
- محصولات مراقبت از لب : بالم های لب و رژ لب های حاوی HMWHA به حفظ رطوبت لب ها و جلوگیری از خشکی و ترک خوردگی کمک می کنند.
- LMWHA : به دلیل قابلیت نفوذ به لایه های عمقی پوست و تحریک تولید کلاژن در سرم های ضد پیری کرم های دور چشم محصولات ترمیم کننده ی پوست و محصولات مراقبت از مو استفاده می شود. مثال های صنعتی شامل :
- سرم های ضد چروک : سرم های حاوی LMWHA به کاهش عمق چین و چروک های پوست و بهبود خاصیت ارتجاعی پوست کمک می کنند.
- کرم های دور چشم : کرم های دور چشم حاوی LMWHA به کاهش پف و تیرگی دور چشم و بهبود آبرسانی پوست این ناحیه کمک می کنند.
- محصولات مراقبت از مو : شامپوها نرم کننده ها و سرم های مو حاوی LMWHA به آبرسانی و تقویت موها کاهش خشکی و شکنندگی مو و افزایش درخشندگی موها کمک می کنند.
۲. صنعت دارویی و پزشکی (Pharmaceuticals and Medical Devices) :
- HMWHA : به دلیل خواص ویسکوالاستیک و روان کنندگی در قطره های چشمی محلول های لنز تماسی ژل های جراحی چشمی (ویترکتومی جراحی کاتاراکت) تزریقات مفصلی (ویسکوساپلیمنتیشن) برای درمان آرتروز و ژل های موضعی برای ترمیم زخم استفاده می شود. مثال های صنعتی شامل :
- قطره های چشمی روان کننده : قطره های چشمی بدون نسخه برای درمان خشکی چشم اغلب حاوی HMWHA به عنوان ماده ی روان کننده و مرطوب کننده هستند.
- ویسکوساپلیمنتیشن : تزریقات HMWHA به مفصل زانو هیپ یا سایر مفاصل برای کاهش درد و بهبود عملکرد در بیماران مبتلا به آرتروز یک روش درمانی رایج است. برندهای معتبری مانند Synvisc و Hyalgan از HMWHA در محصولات ویسکوساپلیمنتیشن خود استفاده می کنند.
- ژل های جراحی چشمی : در جراحی های چشمی ژل های HMWHA به عنوان یک ماده ی محافظت کننده و نگهدارنده ی فضا در حین عمل استفاده می شوند. برندهایی مانند Healon و Provisc از HMWHA در ژل های جراحی چشمی خود استفاده می کنند.
- پانسمان های زخم حاوی HA : پانسمان های پیشرفته ی زخم که حاوی HMWHA هستند به تسریع ترمیم زخم های مزمن مانند زخم های دیابتی و زخم بستر کمک می کنند.
- LMWHA : به دلیل قابلیت نفوذ به بافت ها و تحریک ترمیم بافت در فرمولاسیون های دارویی برای تحویل دارو به پوست غضروف و سایر بافت ها در ژل ها و پمادهای ترمیم کننده ی زخم و در مهندسی بافت و بازسازی استخوان مورد استفاده قرار می گیرد. مثال های صنعتی شامل :
- سیستم های تحویل دارو مبتنی بر LMWHA : LMWHA می تواند به عنوان حامل دارو برای تحویل داروهای ضدالتهابی آنتی بیوتیک ها و سایر مواد فعال به پوست یا بافت های هدف استفاده شود. تحقیقات در این زمینه برای توسعه ی داروهای موضعی و تزریقی با اثربخشی بیشتر در حال انجام است.
- داربست های مهندسی بافت حاوی LMWHA : در مهندسی بافت داربست های سه بعدی حاوی LMWHA می توانند به عنوان بستری برای رشد و تکثیر سلول ها و بازسازی بافت آسیب دیده استفاده شوند. این داربست ها در بازسازی غضروف استخوان و پوست کاربرد دارند.
- ژل های ترمیم کننده ی زخم حاوی LMWHA : ژل های موضعی حاوی LMWHA برای تسریع ترمیم زخم های حاد مانند سوختگی ها و خراشیدگی ها و همچنین زخم های مزمن استفاده می شوند.
۳. صنعت غذایی و مکمل های غذایی (Food and Dietary Supplements) :
- LMWHA و HMWHA : به عنوان مکمل های غذایی خوراکی برای بهبود سلامت مفاصل پوست و مو و کاهش التهاب مورد استفاده قرار می گیرند. ادعا می شود که مصرف خوراکی HA می تواند به بهبود آبرسانی پوست کاهش درد مفاصل و بهبود انعطاف پذیری مفاصل کمک کند اگرچه تحقیقات بیشتری برای اثبات قطعی این ادعاها مورد نیاز است. مثال های صنعتی شامل :
- مکمل های خوراکی HA برای سلامت مفاصل : مکمل های حاوی HA به ویژه برای افراد مبتلا به آرتروز و ورزشکاران به عنوان یک راهکار کمکی برای بهبود سلامت مفاصل و کاهش درد و التهاب مفاصل به بازار عرضه می شوند.
- مکمل های خوراکی HA برای زیبایی پوست : مکمل های حاوی HA به عنوان “قرص های زیبایی” برای بهبود آبرسانی پوست کاهش چین و چروک و افزایش خاصیت ارتجاعی پوست تبلیغ می شوند.
چالش ها و محدودیت های فنی
علی رغم مزایای فراوان استفاده از HA با چالش ها و محدودیت های فنی نیز همراه است :
- تخریب آنزیمی (Enzymatic Degradation) : HA در بدن توسط آنزیم هیالورونیداز تخریب می شود. این تخریب آنزیمی نیمه عمر کوتاه HA در بدن را به همراه دارد و می تواند اثربخشی محصولات حاوی HA را محدود کند. برای غلبه بر این محدودیت از روش های مختلفی مانند کراس لینک کردن HA استفاده از مهارکننده های هیالورونیداز و فرمولاسیون های دارویی با رهش کنترل شده استفاده می شود.
- هزینه تولید (Production Cost) : تولید HA با خلوص بالا و وزن مولکولی مشخص به ویژه LMWHA با وزن مولکولی دقیق می تواند هزینه بر باشد. فرآیندهای خالص سازی جداسازی و کنترل کیفیت HA به فناوری های پیشرفته و تجهیزات گران قیمت نیاز دارند که بر هزینه ی نهایی محصول تأثیر می گذارد. تلاش ها برای بهینه سازی فرآیندهای تولید و کاهش هزینه های تولید HA از جمله استفاده از سویه های باکتریایی با بازدهی بالاتر و فرآیندهای خالص سازی کارآمدتر در حال انجام است.
- نفوذپذیری محدود پوست (Limited Skin Permeability) : HMWHA به دلیل اندازه ی بزرگ مولکولی نفوذپذیری محدودی در پوست دارد و بیشتر در سطح پوست باقی می ماند. اگرچه LMWHA نفوذپذیری بهتری دارد اما نفوذ آن نیز کامل نیست و بسته به وزن مولکولی فرمولاسیون و شرایط پوست متفاوت است. برای افزایش نفوذپذیری HA به پوست از روش های مختلفی مانند استفاده از نانوذرات لیپوزوم ها اتوزوم ها و سایر سیستم های تحویل دارو استفاده از مواد نفوذدهنده ی پوست (penetration enhancers) و روش های فیزیکی مانند میکرونیدلینگ و الکتروپوریشن استفاده می شود.
- پاسخ های ایمنی بالقوه (Potential Immune Responses) : اگرچه HA به طور طبیعی در بدن وجود دارد و به طور کلی ایمن در نظر گرفته می شود اما در برخی موارد نادر ممکن است پاسخ های ایمنی و واکنش های حساسیتی به HA به ویژه HA با منشاء حیوانی یا HA با خلوص پایین رخ دهد. برای کاهش خطر پاسخ های ایمنی استفاده از HA با منشاء غیر حیوانی (تولید بیوتکنولوژیک) و HA با خلوص بالا توصیه می شود. همچنین تست های حساسیت زایی قبل از استفاده از محصولات حاوی HA در افراد حساس می تواند مفید باشد.
- استانداردسازی وزن مولکولی (Molecular Weight Standardization) : وزن مولکولی HA تجاری می تواند بسیار متنوع باشد و بسته به روش تولید و فرآوری متفاوت باشد. استانداردسازی دقیق وزن مولکولی HA و اطمینان از یکنواختی وزن مولکولی در دسته های مختلف محصول یک چالش فنی است. تولیدکنندگان HA باید از روش های کنترل کیفیت دقیق برای اطمینان از انطباق وزن مولکولی HA با مشخصات مورد نظر استفاده کنند.
نکات کلیدی برای بهینه سازی و بهبود عملکرد
برای بهینه سازی عملکرد HA و دستیابی به نتایج مطلوب در کاربردهای مختلف نکات کلیدی زیر را باید در نظر گرفت :
- انتخاب وزن مولکولی مناسب : انتخاب وزن مولکولی HA باید بر اساس کاربرد مورد نظر و اثرات بیولوژیکی مطلوب انجام شود. برای آبرسانی سطحی و ایجاد فیلم محافظ HMWHA مناسب تر است. برای آبرسانی عمقی ترمیم بافت و تحریک کلاژن LMWHA ارجحیت دارد. در برخی موارد ترکیب HMWHA و LMWHA می تواند اثرات هم افزایی داشته و نتایج بهتری ایجاد کند.
- فرمولاسیون مناسب : فرمولاسیون محصول حاوی HA نقش مهمی در اثربخشی آن دارد. غلظت HA نوع حلال pH وجود سایر مواد فعال و سیستم تحویل دارو همگی بر عملکرد HA تأثیر می گذارند. فرمولاسیون باید به گونه ای طراحی شود که پایداری HA نفوذپذیری آن به بافت هدف و رهش کنترل شده ی آن را تضمین کند.
- خلوص و کیفیت HA : استفاده از HA با خلوص بالا و کیفیت مناسب برای اطمینان از ایمنی و اثربخشی محصول ضروری است. HA باید از منابع معتبر و با رعایت استانداردهای بین المللی تولید شود. آزمایش های کنترل کیفیت باید به طور منظم برای ارزیابی خلوص وزن مولکولی ویسکوزیته و سایر ویژگی های مهم HA انجام شود.
- روش های افزایش نفوذپذیری : در کاربردهای موضعی استفاده از روش های افزایش نفوذپذیری پوست مانند نانوذرات لیپوزوم ها مواد نفوذدهنده ی پوست و روش های فیزیکی می تواند به بهبود اثربخشی HA کمک کند. انتخاب روش مناسب باید بر اساس نوع محصول ناحیه ی مورد استفاده و شرایط پوست انجام شود.
- مطالعات بالینی و اثبات اثربخشی : برای ادعای اثربخشی محصولات حاوی HA انجام مطالعات بالینی معتبر ضروری است. این مطالعات باید به طور علمی و روشمند طراحی و اجرا شوند و نتایج آن ها باید به صورت شفاف و مستند ارائه شود. ادعاهای اثربخشی باید بر اساس شواهد علمی قوی و معتبر باشد.
- توجه به عوارض جانبی و احتیاطات : اگرچه HA به طور کلی ایمن است اما در برخی موارد ممکن است عوارض جانبی و واکنش های حساسیتی رخ دهد. تولیدکنندگان و مصرف کنندگان باید از عوارض جانبی احتمالی و احتیاطات لازم آگاه باشند و در صورت بروز هرگونه مشکل به پزشک مراجعه کنند.
نتیجه گیری علمی و تخصصی
در پاسخ به سوال اصلی “وزن مولکولی پایین یا بالا کدام بهتر است؟” باید گفت هیچکدام به طور مطلق “بهتر” نیستند بلکه هر کدام مزایا و کاربردهای خاص خود را دارند. انتخاب نوع مناسب HA به هدف درمانی یا آرایشی مسیر تجویز و بافت هدف بستگی دارد. HMWHA با ایجاد آبرسانی سطحی فیلم محافظ و خواص ویسکوالاستیک برای کاربردهایی مانند آبرسانی پوست روان کاری مفاصل و جراحی های چشمی ایده آل است. LMWHA با قابلیت نفوذ به لایه های عمقی پوست تحریک ترمیم بافت و جذب دارو برای کاربردهایی مانند ضد پیری پوست ترمیم زخم و تحویل دارو مناسب تر است.
در آینده پیشرفت های فناوری در تولید بیوتکنولوژیک HA اصلاح شیمیایی HA و سیستم های تحویل دارو مبتنی بر HA امکان توسعه ی محصولات نوآورانه تر و کارآمدتر حاوی HA را فراهم خواهد کرد. تحقیقات بیشتر در زمینه ی درک مکانیسم های عمل دقیق HA با وزن مولکولی های مختلف و برهم کنش های آن با سلول ها و بافت ها به بهینه سازی کاربردهای HA و گسترش دامنه ی استفاده از آن در صنایع مختلف کمک خواهد کرد. در نهایت انتخاب هوشمندانه و استفاده ی آگاهانه از انواع HA با وزن مولکولی مناسب بر اساس اصول علمی و مهندسی کلید دستیابی به نتایج مطلوب و بهره مندی از پتانسیل کامل این مولکول شگفت انگیز خواهد بود.
بخش پرسش و پاسخ
۱. آیا هیالورونیک اسید با وزن مولکولی پایین برای چین و چروک پوست بهتر است یا وزن مولکولی بالا؟
پاسخ : برای کاهش چین و چروک پوست هیالورونیک اسید با وزن مولکولی پایین (LMWHA) به دلیل قابلیت نفوذ به لایه های عمقی تر پوست و تحریک تولید کلاژن و الاستین مناسب تر است. LMWHA می تواند به آبرسانی عمقی پوست بهبود خاصیت ارتجاعی پوست و کاهش عمق چین و چروک ها کمک کند. در مقابل HMWHA بیشتر در سطح پوست باقی می ماند و اثر آبرسانی سطحی دارد که برای بهبود رطوبت کلی پوست مفید است اما تاثیر کمتری بر کاهش عمق چروک ها دارد. بسیاری از سرم ها و کرم های ضد پیری از ترکیب LMWHA و HMWHA برای دستیابی به اثرات هم افزایی استفاده می کنند.
۲. آیا می توان از هر دو نوع هیالورونیک اسید (وزن مولکولی پایین و بالا) به طور همزمان در روتین مراقبت از پوست استفاده کرد؟
پاسخ : بله استفاده همزمان از هیالورونیک اسید با وزن مولکولی پایین و بالا در روتین مراقبت از پوست نه تنها امکان پذیر است بلکه توصیه می شود. ترکیب این دو نوع HA می تواند اثرات هم افزایی داشته باشد. HMWHA آبرسانی سطحی پوست را تامین می کند و یک لایه محافظ بر روی پوست ایجاد می کند در حالی که LMWHA به لایه های عمقی تر پوست نفوذ کرده و آبرسانی عمقی و تحریک تولید کلاژن را انجام می دهد. این ترکیب به آبرسانی کامل و چند بعدی پوست کمک کرده و نتایج بهتری در بهبود رطوبت خاصیت ارتجاعی و کاهش چین و چروک های پوست ارائه می دهد. بسیاری از محصولات مراقبت از پوست پیشرفته حاوی ترکیبی از هر دو نوع HA هستند.
۳. آیا استفاده از هیالورونیک اسید عوارض جانبی دارد؟
پاسخ : هیالورونیک اسید به طور کلی یک ماده ی ایمن و غیر تحریک کننده است و عوارض جانبی جدی ناشی از استفاده ی موضعی آن نادر است. با این حال در موارد نادر ممکن است برخی افراد به HA حساسیت نشان دهند و علائمی مانند قرمزی پوست خارش سوزش یا تحریک پوست را تجربه کنند. این واکنش ها معمولاً خفیف و گذرا هستند. برای کاهش خطر واکنش های حساسیتی توصیه می شود از محصولات حاوی HA با خلوص بالا و از برندهای معتبر استفاده شود. همچنین قبل از استفاده از هر محصول جدید حاوی HA انجام تست حساسیت زایی بر روی ناحیه ی کوچکی از پوست توصیه می شود. در صورت بروز هرگونه عارضه ی جانبی مصرف محصول را قطع کرده و با پزشک مشورت کنید.