کدام ابزار طراحی در سال ۲۰۲۶ برنده میدان است؟ فیگما یا ادوبی ایکس‌دی؟

در سال ۲۰۲۶، فیگما بی‌شک برنده میدان رقابت ابزارهای طراحی رابط و تجربه کاربری است؛ چرا که با رویکرد مبتنی بر همکاری ابری، اکوسیستم قدرتمند و توسعه فعال، عملاً ادوبی ایکس‌دی را به حاشیه رانده است.

تغییرات سریع در دنیای طراحی محصول دیجیتال، اهمیت انتخاب ابزار مناسب برای پیشرفت شغلی را دوچندان کرده است. در حالی که سال‌ها پیش، طراحان میان گزینه‌های مختلفی مردد بودند، امروز با تغییر استراتژی شرکت ادوبی و توقف توسعه جدی ادوبی ایکس‌دی (Adobe XD)، مسیر مشخص‌تر از هر زمان دیگری است. فیگما (Figma) به دلیل تمرکز بر همکاری Real-time، معماری مبتنی بر وب و جامعه کاربری پررونق، به سرعت به استاندارد صنعتی تبدیل شده است. این مقاله به تحلیل جامع قابلیت‌ها، مزایا، معایب و جایگاه هر یک از این ابزارها در بازار کنونی و آینده می‌پردازد تا طراحان، مدیران محصول و تیم‌های توسعه بتوانند با آگاهی کامل، بهترین ابزار را برای پروژه‌ها و مسیر شغلی خود برگزینند.

چشم‌انداز صنعت طراحی در سال ۲۰۲۶ و جایگاه ابزارها

صنعت طراحی دیجیتال در مسیر تحولی شتابان گام برمی‌دارد و ابزارهایی که با این تغییرات همگام نباشند، محکوم به منسوخ شدن هستند. در سال ۲۰۲۶، این روند بیش از پیش مشهود است، جایی که ابزارهایی مانند فیگما با نوآوری‌های مستمر، رهبری بازار را در دست گرفته‌اند.

روند جهانی و سهم بازار در سال ۲۰۲۶

آمارها و نظرسنجی‌های جهانی دیزاین نشان می‌دهد که در سال‌های اخیر، سهم بازار ابزارهای طراحی رابط کاربری به شدت به نفع فیگما تغییر کرده است. طبق گزارش‌های موجود، فیگما بیش از ۸۵٪ سهم بازار را در اختیار دارد و به انتخاب اول تیم‌های طراحی، شرکت‌های توسعه محصول و استارتاپ‌ها تبدیل شده است. در مقابل، ادوبی ایکس‌دی، به دلیل توقف توسعه ویژگی‌های جدید و قرار گرفتن در حالت Maintenance Mode، سهم خود را به زیر ۱۰٪ کاهش داده است. این ارقام نه تنها نشان‌دهنده تغییر ذائقه طراحان است، بلکه بیانگر حرکت کل صنعت به سمت ابزارهای کارآمدتر و همکارمحور است.

تحولات استراتژیک ادوبی و سرنوشت XD

شرکت ادوبی، خالق مجموعه‌ای از قدرتمندترین ابزارهای خلاقانه، در سال‌های اخیر با چالش‌های بزرگی در حوزه طراحی UI/UX روبرو شد. معرفی ادوبی ایکس‌دی تلاشی برای ورود به این میدان بود، اما با ظهور فیگما و رویکرد نوآورانه آن، XD نتوانست جایگاه محکمی پیدا کند. تلاش ناموفق ادوبی برای تصاحب فیگما به مبلغ ۲۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۲، خود گواه برتری فیگما بود. پس از شکست این معامله، ادوبی تصمیم گرفت توسعه جدی XD را متوقف کرده و آن را در حالت Maintenance Mode قرار دهد. این تصمیم به این معناست که XD تنها به‌روزرسانی‌های امنیتی و رفع باگ دریافت می‌کند و هیچ ویژگی جدیدی به آن اضافه نخواهد شد. این وضعیت عملاً مهر پایانی بر آینده این ابزار در پروژه‌های حرفه‌ای و مقیاس‌پذیر زده است.

فیگما: از ابزاری نوپا تا استاندارد صنعتی

فیگما در ابتدا به عنوان یک پلتفرم طراحی مبتنی بر وب و با تمرکز بر همکاری هم‌زمان (Real-time Collaboration) وارد بازار شد. این رویکرد، فیگما را به ابزاری بی‌بدیل برای تیم‌های طراحی تبدیل کرد. قابلیت‌های اصلی فیگما مانند اجرا در مرورگر، عدم نیاز به نصب نرم‌افزار حجیم، و امکان کار هم‌زمان چندین طراح روی یک فایل، تحولی شگرف در فرآیندهای طراحی ایجاد کرد. اکوسیستم قوی پلاگین‌ها، ویجت‌ها، و کامیونیتی فعال، سرعت طراحی را به شکل چشمگیری افزایش داد. علاوه بر این، فیگما با معرفی ابزارهای جدید مانند FigJam برای ایده‌پردازی، و قابلیت‌های پیشرفته‌ای نظیر Make، Sites، Buzz و Draw، دامنه فعالیت خود را گسترش داده و به استانداردی بلامنازع در صنعت طراحی محصول دیجیتال بدل گشته است.

فیگما، با معماری مبتنی بر وب و قابلیت آموزش ui ux و همکاری هم‌زمان، نه تنها یک ابزار طراحی، بلکه یک پلتفرم کامل برای چرخه عمر محصول دیجیتال است.

مقایسه عمیق قابلیت‌های طراحی رابط و تجربه کاربری

برای طراحان، قابلیت‌های فنی و جزئیات ابزارها، نقش تعیین‌کننده‌ای در انتخاب نهایی ایفا می‌کنند. در این بخش، به مقایسه دقیق توانایی‌های فیگما و ادوبی ایکس‌دی در زمینه طراحی رابط و تجربه کاربری می‌پردازیم.

طراحی رابط کاربری (UI Design)

طراحی رابط کاربری، هسته اصلی ساخت محصولات دیجیتال است و ابزارهای مورد استفاده در این بخش باید پاسخگوی نیازهای پیچیده طراحان باشند.

ابزارهای ترسیم و مدیریت المان‌ها

فیگما از مفهوم “فریم” (Frames) استفاده می‌کند که انعطاف‌پذیری بالایی در سازماندهی و مدیریت المان‌ها ارائه می‌دهد. فریم‌ها نه تنها به عنوان آرت‌بورد عمل می‌کنند، بلکه می‌توانند درون یکدیگر قرار گیرند و ساختارهای تو در تو (Nested) ایجاد کنند. این ویژگی در مقایسه با “آرت‌بورد” (Artboards) در XD که بیشتر شبیه به بوم‌های مستقل هستند، مدیریت پروژه‌های بزرگ را آسان‌تر می‌کند. در XD، مدیریت تعداد زیاد آرت‌بوردها و سازماندهی آن‌ها برای طراحان چالش‌برانگیز است.

سیستم‌های طراحی پیشرفته

فیگما در زمینه سیستم‌های طراحی پیشرفته، بسیار قدرتمند عمل می‌کند. قابلیت‌هایی نظیر Auto Layout، Variants و Component Properties به طراحان امکان می‌دهد تا کامپوننت‌های واکنش‌گرا و قابل تنظیم بسازند. Auto Layout به طور خودکار فاصله و چینش المان‌ها را بر اساس محتوا تنظیم می‌کند، که برای طراحی رابط‌های کاربری انعطاف‌پذیر و مقیاس‌پذیر حیاتی است. Variants به طراحان اجازه می‌دهد تا نسخه‌های مختلف یک کامپوننت (مثلاً دکمه با حالت‌های فعال، غیرفعال یا هاور) را در یک مکان مدیریت کنند. در مقابل، XD از “کامپوننت‌ها و وضعیت‌ها” (Components & States) استفاده می‌کند که قابلیت‌های کمتری نسبت به سیستم فیگما دارد و در مدیریت پیچیدگی‌های Design System‌های مدرن، محدود عمل می‌کند.

مدیریت استایل‌ها و Design Tokens

مدیریت استایل‌ها، رنگ‌ها و تایپوگرافی به عنوان “Design Tokens” در فیگما بسیار جامع و یکپارچه است. طراحان می‌توانند رنگ‌ها، فونت‌ها، فاصله‌گذاری‌ها، و افکت‌ها را به عنوان استایل‌های جهانی تعریف کرده و در سراسر پروژه از آن‌ها استفاده کنند. هرگونه تغییر در یک استایل، به صورت خودکار در تمام نقاط استفاده شده اعمال می‌شود. این رویکرد، نگهداری و مقیاس‌پذیری Design System را تضمین می‌کند. در XD، اگرچه امکان تعریف استایل‌های پایه وجود دارد، اما مدیریت آن‌ها در سطح تیمی و پروژه‌های بزرگ با چالش مواجه است و به گستردگی و انعطاف‌پذیری فیگما نمی‌رسد.

طراحی تجربه کاربری و پروتوتایپینگ (UX Design & Prototyping)

طراحی تجربه کاربری و ساخت پروتوتایپ، بخش جدایی‌ناپذیری از فرآیند توسعه محصول است و ابزارهای موثر می‌توانند این فرآیند را تسهیل کنند.

ساخت پروتوتایپ‌های تعاملی

فیگما با ویژگی Smart Animate و قابلیت‌های پیشرفته پروتوتایپینگ، امکان ساخت پروتوتایپ‌های بسیار واقعی و تعاملی را فراهم می‌کند. طراحان می‌توانند با استفاده از متغیرها و شرط‌گذاری‌ها، جریان‌های کاربری پیچیده و منطقی ایجاد کنند که رفتار محصول نهایی را به خوبی شبیه‌سازی می‌کند. در XD، قابلیت Auto-Animate و Triggers به طراح اجازه می‌دهد پروتوتایپ‌های ساده‌ای بسازد، اما برای شبیه‌سازی تعاملات پیچیده‌تر و داینامیک، محدودیت‌هایی وجود دارد و نمی‌تواند به سطح انعطاف‌پذیری فیگما برسد.

انیمیشن‌ها و Micro-Interactions

فیگما توانایی بالایی در ایجاد انیمیشن‌های نرم و واقعی، و مدیریت Micro-Interactions پیچیده دارد. با استفاده از Smart Animate و Variants، طراحان می‌توانند انیمیشن‌های دقیق برای حالت‌های هاور، کلیک، و تغییرات وضعیت المان‌ها ایجاد کنند. این قابلیت، به محصول نهایی حس زندگی و پویایی می‌بخشد. در XD، امکانات انیمیشن محدودتر است و برای ایجاد Micro-Interactions پیچیده، طراحان اغلب نیاز به استفاده از راه‌حل‌های جانبی یا ترفندهای زمان‌بر دارند.

مسیرهای کاربری و جریان‌های تعاملی (User Flows)

مدیریت آسان و بصری Flowهای UX در فیگما برای پروژه‌های بزرگ، یک مزیت مهم محسوب می‌شود. فیگما به طراحان اجازه می‌دهد تا جریان‌های کاربری مختلف را به وضوح نمایش داده و سازماندهی کنند، که درک ساختار کلی محصول و مسیرهای تعاملی کاربر را برای تمام اعضای تیم تسهیل می‌کند. این ویژگی برای مستندسازی و ارتباط با ذینفعان پروژه، بسیار کاربردی است. در XD، سازماندهی Flowها در پروژه‌های بزرگ می‌تواند دشوار شود و نیاز به مستندسازی دستی بیشتری دارد.

همکاری تیمی و اکوسیستم ابزارها، عامل تعیین‌کننده

در دنیای امروز که تیم‌های طراحی از نقاط مختلف جغرافیایی با هم کار می‌کنند، قابلیت‌های همکاری تیمی و اکوسیستم ابزارها، بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است.

همکاری هم‌زمان (Real-time Collaboration)

مزیت بی‌بدیل فیگما به عنوان یک پلتفرم همکاری ابری، در قابلیت همکاری هم‌زمان آن نهفته است. فیگما مانند Google Docs عمل می‌کند، جایی که چندین طراح، مدیر محصول، کپی‌رایتر و حتی توسعه‌دهنده می‌توانند به طور هم‌زمان روی یک فایل کار کنند و تغییرات یکدیگر را در لحظه مشاهده کنند. این ویژگی، فرآیند طراحی را به شدت سرعت می‌بخشد و نیاز به ارسال فایل‌های متعدد و بروزرسانی‌های دستی را از بین می‌برد. در XD، اگرچه قابلیت Coediting معرفی شد، اما در عمل با چالش‌های همگام‌سازی و پایداری روبرو است و به گستردگی و کارایی همکاری لحظه‌ای فیگما نمی‌رسد.

تحویل طرح به توسعه‌دهندگان (Dev Handoff)

تعامل مؤثر با تیم توسعه، یکی از کلیدهای موفقیت در پروژه‌های محصول دیجیتال است. فیگما در این زمینه، تحولی بزرگ ایجاد کرده است.

قابلیت Dev Mode در فیگما

فیگما با معرفی قابلیت Dev Mode، زبان مشترکی بین طراح و برنامه‌نویس ایجاد کرده است. توسعه‌دهندگان می‌توانند به راحتی به مشخصات دقیق طراحی دسترسی پیدا کنند، کدهای CSS، Swift (برای iOS) و Kotlin (برای اندروید) را مستقیماً کپی کنند، فاصله‌ها (Padding/Margin) را دقیق ببینند و توکن‌های طراحی (Design Tokens) را مشاهده کنند. این ویژگی، فرآیند تحویل طرح (Handoff) را استاندارد کرده و احتمال بروز خطا در مراحل توسعه را به حداقل می‌رساند.

چالش‌های خروجی گرفتن از Adobe XD در ۲۰۲۶

در سال ۲۰۲۶، خروجی گرفتن از XD برای برنامه‌نویسان با چالش‌های جدی روبرو است. عدم پشتیبانی به‌روز از توکن‌های طراحی و دشواری در استخراج مشخصات دقیق CSS، باعث می‌شود برنامه‌نویسان زمان زیادی را صرف تفسیر و حدس زدن اندازه‌ها و استایل‌ها کنند. این موضوع نه تنها زمان توسعه را افزایش می‌دهد، بلکه می‌تواند منجر به ناهماهنگی بین طرح و محصول نهایی شود، که در پروژه‌های مقیاس‌پذیر و پیچیده غیرقابل قبول است.

پلاگین‌ها، ویجت‌ها و کامیونیتی

اکوسیستم عظیم و رو به رشد پلاگین‌ها، ویجت‌ها و کامیونیتی فیگما، تأثیر چشمگیری بر سرعت و کیفیت طراحی دارد. هزاران پلاگین رایگان و پولی برای خودکارسازی وظایف، دسترسی به کتابخانه‌های آیکون، تولید محتوا، و تبدیل طرح به کد در دسترس طراحان است. Figma Community یک مخزن بی‌نظیر از فایل‌های آماده، UI Kit‌ها و تمپلیت‌ها است که به طراحان امکان می‌دهد پروژه‌ها را از صفر شروع نکرده و از منابع موجود بهره ببرند. در مقابل، اکوسیستم XD محدودتر است و بسیاری از پلاگین‌های آن دیگر به‌روز نمی‌شوند، که این امر کارایی آن را در مقایسه با فیگما کاهش می‌دهد.

یکپارچگی با سایر ابزارها

فیگما به طور فزاینده‌ای با سایر ابزارهای توسعه و مدیریت پروژه یکپارچه می‌شود. علاوه بر FigJam برای وایت‌بوردینگ، فیگما محصولات جدیدی مانند Sites برای انتشار وب‌سایت، Make برای تولید پروتوتایپ و کد از توضیحات متنی، Buzz برای تولید انبوه دارایی‌های برند، و Draw برای ابزارهای برداری پیشرفته را معرفی کرده است. همچنین Dev Mode MCP Server (در حالت بتا) اتصال مستقیم طراحی به کُدبیس و عامل‌های LLM را فراهم می‌کند. این رویکرد گسترده، فیگما را به یک هاب مرکزی برای کل فرآیند توسعه محصول تبدیل کرده است. XD، اگرچه با اکوسیستم Creative Cloud ادوبی یکپارچه است، اما در مقایسه با گستردگی فیگما، محدودتر عمل می‌کند.

ملاحظات فنی، عملکردی و اقتصادی

انتخاب یک ابزار طراحی، علاوه بر قابلیت‌ها، به ملاحظات فنی، عملکردی و اقتصادی نیز بستگی دارد که در این بخش به آن‌ها می‌پردازیم.

پلتفرم اجرایی و دسترسی‌پذیری

یکی از بزرگترین مزیت‌های فیگما، Web-based بودن آن است. فیگما روی هر سیستم عامل (ویندوز، مک، لینوکس) و هر مرورگری اجرا می‌شود و نیازی به نصب نرم‌افزار ندارد. این دسترسی‌پذیری بالا، همکاری را در تیم‌های توزیع‌شده تسهیل می‌کند. در مقابل، XD یک نرم‌افزار نصبی است که به سیستم عامل ویندوز یا مک محدود می‌شود. این ماهیت نرم‌افزاری، در محیط‌های تیمی و دورکاری، انعطاف‌پذیری کمتری را فراهم می‌آورد.

پیش‌نیازهای سخت‌افزاری و عملکرد

فیگما به دلیل معماری مبتنی بر Cloud، فشار پردازشی کمتری به سیستم کاربر وارد می‌کند. بیشتر پردازش‌ها در سمت سرور انجام می‌شود، بنابراین فیگما روی سیستم‌های با سخت‌افزار متوسط یا حتی ضعیف نیز عملکرد روان و پایداری دارد. این در حالی است که XD به عنوان یک نرم‌افزار Native، به سخت‌افزار قوی‌تری (RAM و کارت گرافیک بالاتر) نیاز دارد، به‌ویژه در پروژه‌های بزرگ با تعداد صفحات و المان‌های زیاد، ممکن است عملکرد آن کند شود.

مدل قیمت‌گذاری و نسخه‌های رایگان

فیگما یک نسخه رایگان بسیار سخاوتمندانه ارائه می‌دهد که شامل تعداد نامحدود فایل‌های طراحی، امکان همکاری هم‌زمان تا سه نفر، و دسترسی به اکثر قابلیت‌های اصلی است. این مدل، فیگما را به گزینه‌ای ایده‌آل برای فریلنسرها، دانشجویان و تیم‌های کوچک با بودجه محدود تبدیل کرده است. نسخه‌های پولی (Professional و Organization) نیز با قیمت‌های رقابتی، امکانات پیشرفته‌تری مانند تیم‌های بزرگتر، کنترل دسترسی، نسخه‌گذاری پیشرفته و Libraryهای سازمانی را ارائه می‌دهند. در مقابل، XD نسخه رایگان محدودتری دارد و برای دسترسی به قابلیت‌های کامل و همکاری تیمی، نیاز به خرید اشتراک Adobe Creative Cloud یا خرید جداگانه نرم‌افزار است که می‌تواند هزینه قابل‌توجهی را به همراه داشته باشد.

انتخاب ابزار بر اساس نیاز شما (با نگاهی به بازار کار ایران در ۲۰۲۶)

انتخاب ابزار مناسب، باید با توجه به نیازهای خاص هر طراح یا تیم صورت گیرد. در اینجا، نگاهی کاربردی به این انتخاب می‌اندازیم و شرایط بازار کار ایران را نیز در نظر می‌گیریم.

برای فریلنسرها و پروژه‌های شخصی

برای فریلنسرها و طراحانی که روی پروژه‌های شخصی کار می‌کنند، فیگما با نسخه رایگان قدرتمند، انعطاف‌پذیری بالا و دسترسی از طریق مرورگر، انتخابی ایده‌آل است. این ابزار به فریلنسرها امکان می‌دهد تا بدون نگرانی از هزینه‌های اولیه نرم‌افزار، پروژه‌های خود را با کیفیتی حرفه‌ای انجام دهند و به راحتی با مشتریان خود همکاری کنند. در مقابل، XD با وجود قابلیت‌های آفلاین، به دلیل محدودیت‌های همکاری و نیاز به خرید، کمتر مورد توجه فریلنسرها قرار می‌گیرد، مگر آنکه وابستگی به اکوسیستم ادوبی از قبل وجود داشته باشد.

برای تیم‌های کوچک و استارتاپ‌ها

قابلیت‌های همکاری فیگما برای تیم‌های کوچک و استارتاپ‌ها حیاتی است. این تیم‌ها معمولاً نیاز به سرعت بالا در طراحی و تکرار، و هماهنگی بی‌درنگ بین اعضا دارند. فیگما با همکاری هم‌زمان، کامنت‌گذاری مستقیم، و Libraryهای مشترک، فرآیند طراحی را یکپارچه و کارآمد می‌سازد. استارتاپ‌ها می‌توانند با استفاده از فیگما، Design System خود را از ابتدا به صورت مقیاس‌پذیر بنا نهند و از پلاگین‌های متعدد برای سرعت‌بخشیدن به کار استفاده کنند. XD در این محیط‌ها به دلیل محدودیت‌های همکاری، پاسخگوی نیازهای یک تیم پویا نخواهد بود.

برای سازمان‌های بزرگ و شرکت‌های توسعه محصول

نقش محوری فیگما در Design Systemهای پیچیده و پروژه‌های مقیاس‌پذیر سازمان‌های بزرگ، آن را به ابزاری بی‌رقیب تبدیل کرده است. شرکت‌های بزرگی مانند CMSIRAN که پروژه‌های فروشگاهی، شرکتی و سازمانی با ابعاد گسترده انجام می‌دهند، به ابزاری نیاز دارند که Design System را به صورت یکپارچه مدیریت کند، همکاری بین صدها طراح و توسعه‌دهنده را تسهیل کند و خروجی دقیق برای تیم‌های فنی ارائه دهد. فیگما با قابلیت‌های پیشرفته Auto Layout، Variants، Dev Mode و Team Library، دقیقاً این نیازها را برآورده می‌کند. این شرکت‌ها می‌توانند با فیگما، از ثبات، مقیاس‌پذیری و کارایی بالا در پروژه‌های خود اطمینان حاصل کنند.

بازار کار UI/UX در ایران در سال ۲۰۲۶

نگاهی به آگهی‌های استخدامی در پلتفرم‌هایی مانند جابینجا یا لینکدین در ایران، به وضوح نشان می‌دهد که تسلط بر فیگما به یک شرط اصلی برای ورود و پیشرفت در بازار کار UI/UX تبدیل شده است. بیش از ۹۹٪ شرکت‌های ایرانی، تسلط بر فیگما را در اولویت قرار می‌دهند. با وجود محدودیت‌هایی مانند تحریم‌ها، طراحان ایرانی با استفاده از ابزارهای تغییر IP یا تنظیم DNS، بدون مشکل از فیگما استفاده می‌کنند. یادگیری ادوبی ایکس‌دی در سال ۲۰۲۶، مانند یادگیری ابزاری منسوخ شده است و عملاً فرصت‌های شغلی را محدود می‌کند. ضرورت یادگیری و تسلط بر فیگما برای کسب موقعیت‌های شغلی درخشان در این حوزه، انکارناپذیر است.

راهنمای گام به گام مهاجرت از Adobe XD به Figma

با توجه به وضعیت ادوبی ایکس‌دی، اکنون زمان مناسبی برای مهاجرت به فیگما است. این مهاجرت می‌تواند با برنامه‌ریزی دقیق، به شکلی روان و بدون از دست رفتن اطلاعات انجام شود.

چرا اکنون زمان مناسبی برای مهاجرت است؟

با توقف توسعه ادوبی ایکس‌دی، ریسک استفاده از این ابزار در پروژه‌های جدید و بلندمدت افزایش یافته است. عدم پشتیبانی از ویژگی‌های جدید، نبود پلاگین‌های به‌روز و محدودیت در همکاری تیمی، می‌تواند به فرآیند طراحی و توسعه آسیب بزند. فیگما با توسعه فعال، قابلیت‌های نوآورانه و پشتیبانی قوی، آینده طراحی دیجیتال را رقم می‌زند. بنابراین، مهاجرت اکنون، تضمین‌کننده بهره‌وری و رقابت‌پذیری در سال‌های آتی است.

۱۲ گام کلیدی برای مهاجرتی موفق:

  1. ممیزی اولیه فایل‌ها و دارایی‌های موجود در XD: فهرستی از تمام صفحات، کامپوننت‌ها، استایل‌ها و تعاملات تهیه کنید.
  2. استخراج دارایی‌های گرافیکی و ثبت Style Guide: تمام آیکون‌ها، تصاویر و عناصر گرافیکی را در فرمت‌های مناسب (مانند SVG یا PNG) استخراج کنید و Style Guide موجود در XD را مستند کنید.
  3. ایجاد ساختار اولیه در Figma (فایل‌ها، پروژه‌ها، Naming Convention): یک ساختار منطقی برای فایل‌ها و پروژه‌ها در فیگما ایجاد کرده و Naming Convention (قوانین نام‌گذاری) را برای تیم تعیین کنید.
  4. بازسازی کامپوننت‌ها با استفاده از Auto Layout و Variants: کامپوننت‌های موجود در XD را با بهره‌گیری از Auto Layout و Variants در فیگما بازسازی کنید تا واکنش‌گرا و مقیاس‌پذیر باشند.
  5. تعریف Design Tokens برای رنگ‌ها، تایپوگرافی و فاصله‌گذاری: تمام رنگ‌ها، فونت‌ها، فاصله‌گذاری‌ها و شعاع‌ها را به عنوان Design Tokens در فیگما تعریف کنید.
  6. ساخت و انتشار Team Library برای اشتراک‌گذاری: یک کتابخانه تیمی در فیگما ایجاد کرده و تمام کامپوننت‌ها و استایل‌های بازسازی‌شده را در آن منتشر کنید تا تمام اعضای تیم به آن‌ها دسترسی داشته باشند.
  7. نقشهٔ جایگزینی: تطبیق کامپوننت‌های XD با معادل‌های Figma: یک جدول مرجع ایجاد کنید که هر کامپوننت XD را به معادل آن در فیگما نگاشت می‌کند.
  8. کنترل کیفیت چندنمایه (QA) برای اطمینان از صحت انتقال: طرح‌های منتقل‌شده را از نظر بصری و عملکردی در دستگاه‌های مختلف (موبایل، تبلت، دسکتاپ) تست کنید.
  9. آموزش تیم و انتقال دانش: جلسات آموزشی برای تیم برگزار کنید تا با قابلیت‌های جدید فیگما، به‌ویژه Auto Layout و Dev Mode، آشنا شوند.
  10. مهاجرت تدریجی پروژه‌ها: پروژه‌های جدید را مستقیماً در فیگما شروع کنید و پروژه‌های جاری در XD را به صورت مرحله‌ای و در نقاط تحویل طبیعی به فیگما منتقل کنید.
  11. فعال‌سازی Dev Mode و بستن حلقه توسعه با ابزارهای مدیریت کار: Dev Mode را فعال کرده و آن را با ابزارهای مدیریت پروژه مانند Jira یا Linear یکپارچه کنید تا فرآیند Handoff روان‌تر شود.
  12. حذف وابستگی‌ها و آرشیو کردن فایل‌های قدیمی XD: پس از اتمام مهاجرت و اطمینان از صحت کارکرد در فیگما، وابستگی به XD را کاهش داده و فایل‌های قدیمی را آرشیو کنید.

جمع‌بندی نهایی

در دوراهی سال ۲۰۲۶، مسیر برای طراحان و تیم‌های توسعه محصول کاملاً مشخص است. ادوبی ایکس‌دی، با وجود اینکه ابزاری قدرتمند در زمان خود بود، اکنون به تاریخ پیوسته و عملاً به پایان مسیر توسعه خود رسیده است. در مقابل، فیگما با رویکرد مدرن، سازگاری با آینده و نوآوری‌های مستمر، به برنده بلامنازع این میدان تبدیل شده است.

فیگما با قابلیت‌های بی‌نظیر خود در همکاری هم‌زمان، اکوسیستم قدرتمند پلاگین‌ها، سیستم‌های طراحی پیشرفته مانند Auto Layout و Variants، و Dev Mode پیشرفته برای تحویل طرح به توسعه‌دهندگان، نه تنها کارایی را افزایش می‌دهد، بلکه زبان مشترکی برای کل تیم محصول ایجاد می‌کند. این ابزار به شرکت‌هایی مانند CMSIRAN امکان می‌دهد تا پروژه‌های پیچیده و مقیاس‌پذیر را با بالاترین کیفیت و سرعت به انجام رسانند و استانداردهای طراحی را ارتقا بخشند. برای هر طراح UI/UX که به دنبال موفقیت و پیشرفت در آینده شغلی خود است، یادگیری و تسلط بر فیگما یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است. زمان آن رسیده که با ابزارهای منسوخ‌شده خداحافظی کرده و به سوی آینده‌ای روشن با فیگما گام بردارید.

ویژگی Figma (فیگما) Adobe XD (ادوبی ایکس‌دی)
وضعیت توسعه فعال و رو به رشد (شامل Make, Sites, Buzz, Draw, Dev Mode MCP Server) Maintenance Mode (بدون ویژگی‌های جدید)
همکاری تیمی Real-time Collaboration پیشرفته محدود و کمتر پایدار
مدیریت Design System بسیار قوی (Auto Layout, Variants, Design Tokens, Team Library) محدود
پلتفرم اجرایی Web-based (اجرا روی هر سیستم عامل و مرورگر) نرم‌افزار نصبی (ویندوز و مک)
تحویل به توسعه‌دهنده Dev Mode جامع (کد CSS, Swift, Kotlin, Design Tokens) محدود (لینک‌های اشتراک‌گذاری ساده)
اکوسیستم بسیار گسترده (پلاگین‌ها، ویجت‌ها، کامیونیتی) محدودتر، بیشتر در چارچوب Creative Cloud
پروتوتایپینگ Smart Animate, متغیرها و شرط‌گذاری‌های پیشرفته Auto-Animate پایه
قیمت‌گذاری نسخه رایگان قدرتمند، پلن‌های پولی رقابتی وابسته به Adobe Creative Cloud، نسخه رایگان محدود

سوالات متداول

آیا ویژگی‌های هوش مصنوعی (AI) جدید در فیگما، طراحان را از کدنویسی بی‌نیاز می‌کند یا صرفاً ابزاری برای سرعت بخشیدن به کار است؟

ویژگی‌های هوش مصنوعی فیگما مانند Make، ابزاری برای سرعت بخشیدن به فرآیند طراحی و تولید پروتوتایپ یا بخش‌هایی از کد هستند، نه جایگزینی کامل برای کدنویسی. این قابلیت‌ها به طراحان کمک می‌کنند تا ایده‌ها را سریع‌تر به واقعیت تبدیل کنند و همکاری با توسعه‌دهندگان را بهبود بخشند.

برای پروژه‌های شخصی و غیرتیمی که نیاز به اشتراک‌گذاری ندارند، آیا Adobe XD هنوز گزینه قابل دفاعی است؟

برای پروژه‌های شخصی بسیار ساده و غیرتیمی، Adobe XD هنوز قابل استفاده است، اما با توجه به توقف توسعه ویژگی‌های جدید و عدم به‌روزرسانی‌های آینده، انتخاب فیگما حتی برای این نوع پروژه‌ها نیز منطقی‌تر و آینده‌نگرانه‌تر است.

با توجه به وابستگی فیگما به اینترنت، آیا این ابزار برای کار در محیط‌های با دسترسی محدود یا ناپایدار به شبکه مناسب است؟

فیگما برای عملکرد کامل به اینترنت پایدار نیاز دارد. اگرچه نسخه دسکتاپ آن قابلیت کار آفلاین محدودی دارد، اما برای بهره‌مندی از تمام مزایای همکاری و ذخیره‌سازی ابری، اتصال به اینترنت ضروری است. در محیط‌های با دسترسی بسیار محدود، ممکن است XD گزینه قابل‌قبول‌تری باشد، هرچند با مشکلات آتی مواجه است.

آیا انتقال تمام فایل‌های قدیمی XD به Figma بدون از دست رفتن اطلاعات یا نیاز به بازطراحی کامل امکان‌پذیر است و چه نکاتی را باید رعایت کرد؟

انتقال فایل‌های XD به Figma امکان‌پذیر است، اما ممکن است نیاز به بازسازی برخی کامپوننت‌ها و استایل‌ها، به‌ویژه برای استفاده از قابلیت‌های پیشرفته فیگما مانند Auto Layout، باشد. بهتر است مهاجرت را به صورت مرحله‌ای انجام داده و به بازسازی کامپوننت‌ها و تعریف Design Tokens جدید در فیگما توجه کنید تا از پایداری و صحت طرح‌ها اطمینان حاصل شود.

چه مدت زمانی برای تسلط بر Figma (با فرض آشنایی قبلی با XD) نیاز است تا بتوان به صورت حرفه‌ای در بازار کار فعالیت کرد و انتظارات بازار چیست؟

با فرض آشنایی قبلی با XD، تسلط بر فیگما و قابلیت‌های پیشرفته آن مانند Auto Layout و Variants، می‌تواند بین چند هفته تا چند ماه طول بکشد. بازار کار انتظار دارد طراحان نه تنها بر ابزار، بلکه بر اصول Design System، همکاری تیمی و فرآیند تحویل به توسعه‌دهنده نیز مسلط باشند.